ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗΣ - ΓΛΑΥΚΩΜΑ

Τι είναι ο καταρράκτης;
Ο καταρράκτης είναι η σταδιακή θόλωση του κρυσταλλοειδούς φυσικού φακού του ματιού, που βρίσκεται πίσω από την ίριδα. Ο φυσικός φακός του ματιού είναι κανονικά διάφανος, για να περνάει μέσα από αυτόν το φως, ώστε να φτάσει στη συνέχεια στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, στην οπίσθια επιφάνεια του οφθαλμού, για την αποτύπωση των εικόνων. Με την πάροδο των ετών, ο φακός αυτός χάνει την αρχική του σύσταση και θολώνει (ηλιακός καταρράκτης). Η συγκεκριμένη πάθηση κάνει την εμφάνισή της συνήθως μετά τα 60, χωρίς όμως να αποκλείονται οι περιπτώσεις εμφάνισης και σε νεότερες ηλικίες. Η έκθεση στον ήλιο (υπεριώδης ακτινοβολία), αλλά και η κακή διατροφή επιταχύνουν την εμφάνιση της νόσου.
Τα κυριότερα
συμπτώματα
  • Μειωμένη (θολή) όραση (μακρινή ή κοντινή)
  • Εξασθενημένη χρωματική αντίληψη
  • Θάμβος ή αισθητά μειωμένη ευαισθησία αντίθεσης
  • Αισθητά μειωμένη νυχτερινή όραση
  • Τακτικές αλλαγές στη συνταγογράφηση γυαλιών
  • Φωτοευαισθησία (φωτοφοβία)
  • Λάμψεις, αντανακλάσεις και φωτοστέφανα (άλως)


Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί ο καταρράκτης;

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί ο καταρράκτης;
Συντηρητική θεραπεία με κολλύρια δεν υπάρχει. Η ολοκληρωτική αφαίρεση (θεραπεία) του καταρράκτη πραγματοποιείται ξεκάθαρα μόνο με χειρουργική επέμβαση. Η περισσότερο διαδεδομένη μέθοδος είναι η τεχνική της φακοθρυψίας με υπερήχους.

Επέμβαση καταρράκτη: Τι ακριβώς είναι η τεχνική της φακοθρυψίας;

Η μέθοδος της φακοθρυψίας είναι μια εντελώς αναίμακτη και ανώδυνη λύση για την αφαίρεση του καταρράκτη, με υψηλά ποσοστά επιτυχίας. Με τη βοήθεια ενστάλαξης αναισθητικών σταγόνων τοπικά, δημιουργούνται 2 μικροσκοπικές τομές από τον οφθαλμίατρο. Έπειτα πραγματοποιείται η καψουλόρηξη, ένα κυκλικό άνοιγμα στο πρόσθιο περιφάκιο, για την εισαγωγή ενός ειδικού εργαλείου (σαν μικρή βελόνα) που εκπέμπει τους υπερήχους και θρυμματίζει - κατακερματίζει και αναρροφά το θολωμένο καταρρακτικό φακό (φακοθρυψία). Τελικά, στη θέση του φυσικού φακού τοποθετείται ένας ακρυλικός ενδοφθάλμιος ενδοφακός (IOL -  intraocular lens). Στη φακοθρυψία δεν γίνεται συνήθως χρήση ραμμάτων και ο ασθενής επιστρέφει άμεσα στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Μετεγχειρητικές οδηγίες: Τι πρέπει να γνωρίζω μετά την επέμβαση;

  • Μετά τη επέμβαση, αφού ο ιατρός σας δώσει οδηγίες, μπορείτε να επιστρέψετε στο σπίτι. Το μάτι μπορεί να μείνει ανοιχτό ή κλειστό για 1 ημέρα, ανάλογα με τις προτιμήσεις του χειρουργού.

  • Εάν μετά την επέμβαση νιώσετε ελαφρύ πόνο, μπορείτε να πάρετε αναλγητικά (Depon ή Lonarid).

  • Αντιβιοτικές και αντιφλεγμονώδεις σταγόνες θα χρειαστεί να ενσταλαχτούν για περίπου 1 μήνα.

  • Την πρώτη εβδομάδα, αποφεύγετε να τρίβετε το μάτι. Μπάνιο μπορείτε να κάνετε σκύβοντας το κεφάλι προς τα πίσω.

  • Για περίπου 1 εβδομάδα ίσως να βρείτε ενοχλητικό το έντονο φως. Για το λόγο αυτό, συστήνεται η χρήση γυαλιών ηλίου στους εξωτερικούς χώρους.

  • Γυαλιά, τόσο για κοντά όσο και για μακριά (εάν χρειαστούν), θα συνταγογραφηθούν σε 3-6 εβδομάδες μετά την επέμβαση.

  • Σε περίπτωση που μετά την επέμβαση (ιδιαίτερα τις πρώτες 10 ημέρες) το μάτι κοκκινίσει απότομα, σε συνδυασμό με έντονο πόνο, θόλωση της όρασης και πρήξιμο στα βλέφαρα, θα πρέπει να επικοινωνήσετε αμέσως με τον ιατρό σας.

Εμφανίζεται πάλι ο καταρράκτης;

Σε ένα ποσοστό ασθενών δημιουργείται ο λεγόμενος δευτερογενής καταρράκτης ή ψευδοκαταρράκτης. Ουσιαστικά οφείλεται στη θόλωση της μεμβράνης του φακού (οπίσθιο περιφάκιο), η οποία περιορίζει την όραση (προοδευτική ελάττωση, παρόμοια με αυτή πριν τη βασική εγχείρηση του καταρράκτη). Με μια απλή εφαρμογή laser (σχάση οπισθίου περιφακίου με laser - yag laser capsulotomy) σε ένα εξοπλισμένο ιατρείο, το κέντρο αυτής της μεμβράνης σπάει και η όραση επανέρχεται στο φυσιολογικό.

image-134027-divider.png?1418632533568
ΓΛΑΥΚΩΜΑ
Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα;
Ο όρος «γλαύκωμα» ορίζει μια ομάδα παθήσεων, που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού νεύρου. Το οπτικό νεύρο απαρτίζεται από μεγάλο αριθμό νευρικών ινών. Κάθε ίνα του είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά προς τον εγκέφαλο οπτικών ερεθισμάτων από ένα συγκεκριμένο σημείο του αμφιβληστροειδούς. Το σύνολο αυτών των σημείων αποτελεί το οπτικό μας πεδίο. Η πρόκληση βλάβης, λοιπόν, σε μια δεσμίδα αυτών των ινών οδηγεί σε ελάττωση ή απώλεια της όρασης στο τμήμα του χώρου που αυτή αντιστοιχεί.

Πώς προκαλείται το γλαύκωμα; Ποιος ο ρόλος της ενδοφθάλμιας πίεσης;

Στην πραγματικότητα, υπάρχουν πολλές αιτίες που δυνητικά προκαλούν γλαύκωμα. Κοινός, ωστόσο, παρονομαστής όλων, φαίνεται να είναι η αύξηση της πίεσης στο εσωτερικό του οφθαλμού (ενδοφθάλμια πίεση) σε επίπεδα πάνω από τα όρια αντοχής του οπτικού νεύρου. Η ενδοφθάλμια πίεση οφείλεται σε ένα υγρό που παράγεται μέσα στο μάτι και ονομάζεται υδατοειδές υγρό. Αυτό βρίσκεται σε μια κατάσταση συνεχούς ανανέωσης (ίδια ποσότητα παράγεται, αλλά και απομακρύνεται με τη βοήθεια ενός «αποχετευτικού συστήματος» τοποθετημένου σε ένα σημείο, που ονομάζεται «γωνία»). Δυσχέρεια στην απαγωγή του υδατοειδούς υγρού οδηγεί σε αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, με συνέπεια βλάβη του οπτικού νεύρου.

Είναι πάντα αυξημένη η ενδοφθάλμια πίεση στο γλαύκωμα;

Είναι δυνατό να παρατηρείται προϊούσα βλάβη του οπτικού νεύρου, χωρίς σημαντική αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Σε αυτή την περίπτωση μιλάμε για γλαύκωμα φυσιολογικής ή χαμηλής πίεσης. Σε κάθε γλαύκωμα, κυρίαρχο ρόλο παίζει ο αγγειακός παράγοντας. Να σημειωθεί, επίσης, πως αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση δεν σημαίνει πάντα και γλαύκωμα. Κάποια άτομα είναι σε θέση να ανεχτούν υψηλές τιμές πίεσης, χωρίς αλλοιώσεις των ινών του οπτικού νεύρου. Η συγκεκριμένη οφθαλμική κατάσταση καλείται «οφθαλμική υπερτονία».

Ποιοι είναι οι κυριότεροι τύποι γλαυκώματος;

  • Γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας (χρόνιο απλό γλαύκωμα):
Ο συνηθέστερος τύπος, γνωστός και ως ο «σιωπηλός κλέφτης της όρασης», χωρίς καθόλου υποκειμενικά ενοχλήματα. Εδώ, η γωνία (σημείο αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού, μεταξύ περιφερικού κερατοειδή και ίριδας) παραμένει ανοιχτή, αλλά η λειτουργικότητά της βαθμιαία εξασθενεί. Αποτέλεσμα, η ενδοφθάλμια πίεση να αυξάνεται και σταδιακά να προκαλείται βλάβη του οπτικού νεύρου.

  • Γλαύκωμα κλειστής γωνίας (οξύ γλαύκωμα):
Τύπος με θορυβώδη συμπτώματα. Παρατηρείται, όταν κλείσει η γωνία μεταξύ περιφερικού κερατοειδή και ίριδας, σταματώντας έτσι την αποχέτευση του παραγόμενου υδατοειδούς υγρού. Εμφανίζεται συνήθως σε υπερμέτρωπες. Το συγκεκριμένο γλαύκωμα αποτελεί μια επείγουσα κατάσταση και, αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα από ειδικό οφθαλμίατρο, μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε τύφλωση, μέσα σε διάστημα ολίγων ωρών.

  • Συγγενές γλαύκωμα:
Εμφανίζεται συνήθως στα 4 πρώτα χρόνια της ζωής (πρώιμη παιδική ηλικία), είναι σπάνιο, αλλά καταστροφικό για την όραση. Η σημειολογία του περιλαμβάνει δακρύρροια, φωτοφοβία, θόλωση του κερατοειδή, αύξηση του μεγέθους του κερατοειδή (βούφθαλμος), υψηλή ενδοφθάλμια πίεση, κοίλανση της οπτικής θηλής. Ένας προληπτικός παιδοφθαλμολογικός έλεγχος κρίνεται απαραίτητος.

  • Γλαύκωμα φυσιολογικής (ή χαμηλής) πίεσης:
Μερικοί άνθρωποι διαθέτουν οπτικό νεύρο περισσότερο ευαίσθητο από το κανονικό, με αποτέλεσμα τιμές ενδοφθάλμιας πίεσης που γενικά θεωρούνται φυσιολογικές να είναι ικανές να προκαλέσουν σε εκείνους απώλεια όρασης.

  • Γλαύκωμα από τη χρήση κορτικοστεροειδών:
Η χρήση κορτιζονούχων φαρμάκων σε οποιαδήποτε μορφή (π.χ. κρέμες, κολλύρια, ενέσεις) μπορεί να προκαλέσει αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης μέσα σε διάστημα ημερών ή εβδομάδων. Η διακοπή χορήγησης αυτών των φαρμάκων επαναφέρει συνήθως την πίεση στα φυσιολογικά επίπεδα.

Πώς ακριβώς βλέπει ένας ασθενής με γλαύκωμα;

Ένας ασθενής με γλαύκωμα χάνει σταδιακά τμήματα του οπτικού πεδίου, συνήθως στην περιφέρεια. Αυτές οι περιοχές ονομάζονται «σκοτώματα». Ένα σκότωμα που προκαλείται από γλαύκωμα δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό, αφού αρχικά δεν ενοχλεί (στην πραγματικότητα, η περιοχή που λείπει από το οπτικό μας πεδίο απλά παύει να υπάρχει για τον εγκέφαλό μας). Όσο όμως η βλάβη επεκτείνεται, το οπτικό πεδίο του ασθενούς επηρεάζεται καταστροφικά. Πρόκειται για μια προοδευτικά εγκαθιστάμενη σημαντική αναπηρία, με σοβαρές συνέπειες για τη ζωή του ασθενούς.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το γλαύκωμα;

  • Φαρμακευτική αγωγή:
Η πιο συχνά εφαρμοζόμενη θεραπεία. Υπάρχουν φάρμακα αποτελεσματικά στο να ελέγχουν την ενδοφθάλμια πίεση (μείωση της παραγωγής του υδατοειδούς υγρού - αύξηση της αποχετευτικής λειτουργίας). Οι περισσότεροι ασθενείς ρυθμίζονται απλά με καθημερινή χρήση ενός ή περισσοτέρων κολλυρίων. Τα κολλύρια αυτά έχουν συγκεκριμένες ενδείξεις, αντενδείξεις και παρενέργειες. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να χρησιμοποιούνται από τους ασθενείς με συνέπεια και υπευθυνότητα.

  • Εφαρμογή laser:
Σε περιπτώσεις που στο γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας (χρόνιο απλό γλαύκωμα) η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι επιθυμητή ή αποτελεσματική, χρησιμοποιείται η τεχνική Selective Laser Trabeculoplasty (SLT Laser). Πρόκειται για ένα μη θερμικό Yag Laser, που χρησιμοποιεί βολές χαμηλής ενέργειας. Αυτές δρουν απευθείας στο αποχετευτικό σύστημα της γωνίας, προκαλούν δομικές αλλαγές και αυξάνουν τη λειτουργικότητά του. Το πλεονέκτημα του SLT, συγκριτικά με το παραδοσιακό ALT (Argon Laser Trabeculoplasty), είναι πως δεν διαταράσσει τους ιστούς στο αποχετευτικό σύστημα και μπορεί άνετα να επαναληφθεί σε περιπτώσεις υποτροπής. Στο γλαύκωμα κλειστής γωνίας (οξύ γλαύκωμα), μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πάλι ένα ειδικό laser (Yag Laser), ώστε να ανοίξει μια οπή στην ίριδα, από την οποία και θα περνάει το υδατοειδές υγρό, από τον αποκλεισμό της κόρης, με αποτέλεσμα την άμεση ελάττωση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Η τεχνική ονομάζεται laser ιριδοτομή.

  • Χειρουργική Αντιμετώπιση:
Αν παρά τη χορήγηση φαρμάκων ή τη χρήση laser τεχνικών η ενδοφθάλμια πίεση δεν ρυθμίζεται ικανοποιητικά, οδηγούμαστε σε χειρουργικές λύσεις. Η τραμπεκουλεκτομή είναι η περισσότερο διαδεδομένη μέθοδος. Με τη μέθοδο αυτή, κατασκευάζουμε χειρουργικά μια τεχνητή οδό αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού, από τον πρόσθιο θάλαμο προς την εξωτερική επιφάνεια του σκληρού χιτώνα, κάτω από τον επιπεφυκότα. Η εμφύτευση τεχνητών βαλβιδικών μηχανισμών και η καναλοπλαστική αποτελούν, επίσης, πολύ επιτυχημένες τεχνικές.

Τι ακριβώς περιλαμβάνει η διαγνωστική μελέτη γλαυκώματος;

Οι εξετάσεις, που περιλαμβάνει μια λεπτομερής μελέτη γλαυκώματος, είναι οι παρακάτω:

  • Τονομέτρηση (μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης)

  • Γωνιοσκόπηση

  • Παχυμετρία κερατοειδή

  • Τομογραφία θηλής και ωχράς (HRT)

  • Φασματική οπτική τομογραφία συνοχής (OCT)

  • Έλεγχος οπτικών πεδίων (οπτική περιμετρία)

Χρήσιμες συμβουλές & κανόνες:

  • Η έγκαιρη διάγνωση γλαυκώματος είναι το κλειδί, για να αποφευχθεί η βλάβη στο οπτικό νεύρο και η τύφλωση.
  • Κληρονομικότητα (οικογενειακό ιστορικό), προχωρημένη ηλικία (γήρανση), διαβήτης, υπέρταση, αγγειακές παθήσεις, οφθαλμικές φλεγμονές, χρήση κορτιζόνης αποτελούν προδιαθετικούς παράγοντες.
  • Εάν πάσχετε από γλαύκωμα, η χρόνια δέσμευσή σας είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της όρασής σας. Παίρνετε τα φάρμακά σας (κολλύρια, ταμπλέτες), όπως ακριβώς σας έχει συστήσει ο οφθαλμίατρός σας.
  • Ενημερώστε τον ιατρό σας, για τυχόν παρενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής.
  • Εξαιτίας του κληρονομικού παράγοντος, ενθαρρύνετε τους ενήλικες συγγενείς σας να υποβάλλονται και αυτοί τακτικά σε οφθαλμολογική εξέταση.

Για να κλείσετε ραντεβού,
επικοινωνήστε μαζί μας στο τηλέφωνο: 2410 55 22 49